VII SA/Wa 1073/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia 2009-10-15 orzeczenie prawomocne
Data wpływu 2009-06-23
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Symbol z opisem 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne Ruch drogowy
Skarżony organ Minister Infrastruktury
Treść wyniku Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908 art. 67
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst
jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący
Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia
WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na
rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi "D." Sp. J. M. i K. S. na decyzję
Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy
udzielenia odstępstwa od warunków technicznych pojazdów skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2009r. znak [...] Minister Infrastruktury działając na podstawie art.
67 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu
drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 z późn. zm.) i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra
Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz
zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262, z późn. zm.) oraz art.
104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku firmy "D." Sp.j.
M. i K. S., nie udzielił odstępstwa od warunku technicznego dla samochodu ciężarowego z
przeznaczeniem - wywóz śmieci, marki M., model [...], nr identyfikacyjny [...], w zakresie
umieszczenia kierownicy po prawej stronie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem, które wpłynęło do organu w dniu 12 czerwca
2008 r. firma "D." Sp.j. M. i K. S. wystąpiła z wnioskiem w sprawie udzielenia odstępstwa od
warunków technicznych pojazdów dla samochodu ciężarowego z przeznaczeniem - wywóz
śmieci, marki M., model [...], nr identyfikacyjny [...].
Organ podniósł, że warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu na drogach publicznych oraz w
strefach zamieszkania, w tym w szczególności warunki techniczne tych pojazdów, określają
przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy
rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków
technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z § 9 ust. 2 w/w
rozporządzenia kierownica w pojeździe o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja
umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, nie powinna być umieszczona po
prawej stronie pojazdu. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 w/w ustawy pojazd uczestniczący
w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie
zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało
porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę, a także zapewniało
dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się
urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym
jej obserwowaniu.
Minister Infrastruktury wskazał, że przedmiotowy pojazd jest wyposażony w system
bocznego załadunku śmieci. Wsyp odpadów oraz urządzenie do chwytania kontenerów
znajduje się bezpośrednio za kabiną kierowcy. Kierowca pojazdu jest jednocześnie
operatorem urządzenia. W ocenie organu wykorzystanie pojazdu z kierownicą umieszczoną
po prawej stronie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przedmiotowy pojazd
wyposażony w kierownicę po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego, nie
odpowiada żadnemu z powołanych przepisów i zdaniem organu nie może zostać dopuszczony
do ruchu, wobec czego Minister Infrastruktury nie zezwolił na odstępstwo od warunków
technicznych, jakim powinien odpowiadać przedmiotowy pojazd.
Pismem z dnia 19 marca 2009 r. "D." Sp.j. M. i K. S. złożyła wniosek o ponowne
rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] marca 2009 r.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. znak [...] po rozpatrzeniu wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując zawartą
w niej argumentację. Organ podniósł ponadto, że art. 67 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu
drogowym pozostawia sprawę decyzji zezwalającej na odstępstwo pojazdu od warunków
technicznych do indywidualnej oceny Ministra z uwzględnieniem, iż udzielenie takiego
zezwolenia nie może powodować zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przy
wydawaniu decyzji o odstępstwie od warunków technicznych bierze się pod uwagę ogólny
interes społeczny wynikający z troski o właściwe zapewnienie ruchu drogowego, ochronę
życia i zdrowia wszystkich uczestników tego ruchu, który zestawia się ze słusznym interesem
strony.
Organ podniósł, że diagnosta przeprowadzający badanie techniczne przedmiotowego pojazdu
wystawił zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z wynikiem
negatywnym z uwagi na to, że kierownica umieszczona jest po prawej stronie. Minister
Infrastruktury podkreślił, e w Polsce obowiązuje ruch prawostronny, a umieszczenie
kierownicy po prawej stronie ma decydujący wpływ na pogorszenie bezpieczeństwa na
drodze, bowiem utrudnia, a niekiedy nawet uniemożliwia, bezpieczne wykonywanie
podstawowych manewrów, jakimi są wyprzedzanie w ruchu drogowym, czy też manewr
omijania. Takie usytuowanie kierowcy w pojeździe powoduje zdaniem organu niedostateczną
widocznosc z miejsca kierowcy. Znajduje się on zbyt blisko prawego pobocza drogi i podczas manewru wyprzedzania nie dysponuje odpowiednim polem widoczności, by móc bezpiecznie wykonać taki manewr.
Minister Infrastruktury podkreślił, że art. 67 ust 1 Prawa o ruchu drogowym upoważnia do
wydawania indywidualnych zezwoleń na odstępstwo od warunków technicznych, jakim
powinny odpowiadać pojazdy, jednakże odstępstwo nie może dotyczyć takich wymogów,
których niespełnienie może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009r. złożyła "D." Sp.j. M. i
K. S., zarzucając organowi naruszenie art. 6 kpa w zw. z art. 91 ust. 3 i art. 90 ust. 1
Konstytucji, w wyniku wydania decyzji nie uwzględniającej treści dyrektyw nr 77/649/EWG
oraz 70/311/EWG.
Strona skarżąca podniosła, że dyrektywy nr 77/649/EWG oraz 70/311/EWG dokładnie
określają warunki uzyskania homologacji i dopuszczenia do ruchu pojazdów na terenie
krajów członkowskich UE, bez względu na to, po której stronie umieszczona jest kierownica.
Zgodnie z w/w dyrektywami państwa członkowskie nie mogą odmówić przyznania
homologacji EWG lub homologacji krajowej pojazdu z powodów dotyczących układu
kierowniczego, jeśli spełnia on wymogi przedstawione w załączniku dyrektywy. Zdaniem
strony skarżącej uzasadniając zaskarżoną decyzję wyłącznie w oparciu o kwestie
bezpieczeństwa, z całkowitym pominięciem obowiązujących w tym zakresie uregulowań
prawa wspólnotowego, organ naruszył art. 90 i art. 91 Konstytucji.
Strona skarżąca podniosła ponadto, że pojazd będący przedmiotem sporu został zakupiony w
N., gdzie podobnie jak w Polsce obowiązuje ruch prawostronny. Skarżąca spółka w chwili
jego zakupu sprawdziła, że tego typu pojazdy w N. (podobnie jak we F.) mogą uzyskać
homologację i są dopuszczane do ruchu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w
zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym
kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią
inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z
punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania
administracyjnego, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu
drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) pojazd uczestniczący w ruchu ma
być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało
bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku
ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę oraz zapewniało dostateczne pole
widzenia kierowcy, a także łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do
kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej
obserwowaniu. W myśl § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia
2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego
wyposażenia (Dz.U. z 2003r. Nr 32 poz. 262 ze zm.) kierownica w pojeździe o liczbie kół
większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40
km/h, nie powinna być umieszczona po prawej stronie pojazdu. Przepis ten jest konsekwencją wprowadzonej przepisem art. 16 Prawa o ruchu drogowym zasady, iż w Polsce kierującego pojazdem obowiązuje ruch prawostronny.
Zgodnie z art. 67 cytowanej ustawy, stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji,
Minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach
zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. W
ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie prawidłowo Minister Infrastruktury uznał, że nie jest
możliwe zezwolenie na odstępstwo od warunków technicznych, w zakresie umieszczenia
kierownicy po prawej stronie.
Minister Infrastruktury uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że umieszczenie kierownicy
po prawej stronie w warunkach ruchu prawostronnego obowiązującego w Polsce
zdecydowanie wpływa na pogorszenie bezpieczeństwa na drodze, gdyż powoduje
niedostateczną widoczność z miejsca kierowcy w warunkach wyprzedzania innych pojazdów.
Zauważyć w związku z tym należy, iż manewr wyprzedzania musi być poprzedzony
upewnieniem się przez kierującego pojazdem, czy ma odpowiednią widoczność i dostateczne miejsce do wyprzedzania bez utrudnienia komukolwiek ruchu (art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Bezpieczne wykonywanie manewru wymijania wymusza na kierującym wysunięcie się pojazdem poza obrys pojazdu znajdującego się przed nim, w celuobserwacji drogi przed tym pojazdem i określenia odległości od innych uczestników ruchu, jak również ich prędkości. Nie ulega wątpliwości, że kierowca pojazdu wyposażonego w
układ kierowniczy usytuowany po prawej stronie, aby stwierdzić, czy ma dostatecznie dużo
miejsca do wyprzedzenia, zmuszony byłby wysunąć się poza obrys pojazdu jadącego przed
nim w dużo większym stopniu, niż gdyby prowadził pojazd z kierownicą umieszczoną po
lewej stronie. Na jezdniach dwukierunkowych, które przeważają w Polsce, może rodzić to
ryzyko zderzenia czołowego z pojazdem nadjeżdżającym z przeciwnej strony.
Przedstawione powyżej okoliczności w pełni uzasadniają decyzje Ministra Infrastruktury,
który odmawiając zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinien
odpowiadać pojazd - w zakresie umieszczenia kierownicy po prawej stronie - słusznie uznał,
iż powyższe odstępstwo może powodować zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Konfrontując ze sobą ogólny interes społeczny wynikający z troski o właściwe zapewnienie
bezpieczeństwa ruchu drogowego, ochronę życia i zdrowia wszystkich uczestników tego
ruchu z interesem strony, organ trafnie przyznał prymat interesowi społecznemu. W sprawie,
w której przez wzgląd na bezpieczeństwo w ruchu drogowym organ odmawia wyrażenia
zgody na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd, nie
sposób uznać, by czynił to wbrew obowiązującym przepisom. Niewątpliwie w takiej sytuacji
interes społeczny sprzeciwia się rozstrzygnięciu pozytywnemu dla strony. Ochrona zdrowia i
życia wszystkich uczestników ruchu drogowego leży w interesie społecznym, jest więc
szczególnym obowiązkiem organu dbałość o niestwarzanie zagrożeń na drogach przez
pojazdy nieprzystosowane do jazdy po prawej stronie jezdni. Auto z kierownicą umieszczoną
po prawej stronie konstrukcyjnie nie jest przystosowane do ruchu prawostronnego, jaki
odbywa się na drogach Rzeczypospolitej Polskiej, a to powoduje, że poruszanie się takiego
pojazdu po drogach naraża na niebezpieczeństwo nie tylko kierującego takim pojazdem, ale
także innych użytkowników dróg.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organ
Dyrektyw unijnych wskazać należy, że zgodnie z art. 30 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, państwa członkowskie mogą wprowadzać ograniczenia w swobodnym przepływie towarów, o ile są one usprawiedliwione, np. względami bezpieczeństwa publicznego. Artykuł 30 TWE pozwala państwu członkowskiemu wprowadzić ograniczenia
lub zakazy uzasadnione względami moralności i porządku publicznego, bezpieczeństwa
publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt lub ochrony roślin, ochrony majątku
narodowego, posiadającego wartość artystyczną, historyczną lub archeologiczną, lub też
ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zauważyć również trzeba, iż ustawodawstwo
unijne nie przewiduje obowiązku wdrożenia jednolitych procedur wykonywania badań
technicznych, a każde państwo należące do Wspólnoty może zachować odrębne uregulowania
mające na celu zapewnienie lub poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym (por. wyrok
NSA z 26 stycznia 2009r. sygn. akt I OSK 63/08).
Na gruncie utrwalonego orzecznictwa
Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie budzi wątpliwości, że bezpieczeństwo
drogowe i ochrona środowiska naturalnego należą do nadrzędnych względów interesu
ogólnego, które mogą uzasadniać utrudnienie w swobodnym przepływie towarów (por. wyrok w sprawie przeciwko Niderlandom z dnia 20 września 2007 r., C 297/05, pkt 77).
Mając powyższe okoliczności na uwadze uznać należy, iż zaskarżona decyzja oraz
poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odmawiające zezwolenia na odstępstwo od
warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd - w zakresie umieszczenia
kierownicy po prawej stronie - są zgodne z prawem, wobec czego Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji
Wyroku.