Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury - z upoważnienia ministra -
na zapytanie nr 3980
w sprawie umożliwienia polskim obywatelom dokonania rejestracji na terytorium Polski pochodzących z Wielkiej Brytanii pojazdów przystosowanych do ruchu lewostronnego
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo nr SPS-024-3980/09, z dnia 20 maja 2009 r. (wpłynęło dn. 22 maja 2009 r.) w sprawie zapytania posła Henryka Milcarza w sprawie umożliwienia polskim obywatelom dokonania rejestracji na terytorium Polski pochodzących z Wielkiej Brytanii pojazdów przystosowanych do ruchu lewostronnego, przedstawiam poniżej następujące wyjaśnienia:
Sprawy dotyczące dopuszczenia pojazdów do ruchu w Polsce reguluje ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) oraz akty wykonawcze:
- rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262, z późn. zm.);
- rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 24 października 2005 r. w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep (Dz. U. z 2005 r. Nr 238, poz. 2010, z późn. zm.);
- rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2250, z późn. zm.);
- rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322, z późn. zm.).
Zgodnie z przepisami ww. ustawy oraz rozporządzeń pojazdy nieprzystosowane do ruchu prawostronnego są traktowane jako niespełniające prawem określonych warunków technicznych, a co za tym idzie, stwarzające niebezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Dla takiego pojazdu nie może zostać wydane zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego, co skutkuje brakiem możliwości zarejestrowania.
Zgodnie z przepisem art. 67 ust. 1 ww. ustawy, minister właściwy do spraw transportu może zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy.
Decyzja taka może być wydana tylko na indywidualny, uzasadniony wniosek. Jednakże ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, odstępstwo nie może dotyczyć takich warunków, których niespełnienie stanowi zagrożenie. Takie stanowisko zostało wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych jako słuszne i w pełni uzasadnione. Do dnia dzisiejszego zostało wydanych 10 orzeczeń (np. wyrok z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. VI SA/Wa 278/07), wszystkie podtrzymujące decyzje ministra infrastruktury odmawiające udzielenia odstępstwa w zakresie umieszczenia kierownicy po prawej stronie.
Również wszystkie sądy konsekwentnie zwracają uwagę, iż pojazdy z kierownicą po prawej stronie, a więc nieprzystosowane do ruchu prawostronnego, stanowią zagrożenie. Uniemożliwiają bowiem bezpieczne wykonywanie niektórych podstawowych manewrów, takich jak wyprzedzanie lub omijanie. Ma to szczególne znaczenie w polskich warunkach - zdecydowana większość dróg jest jednojezdniowa. Przepisy ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach nie kolidują z przepisami prawa wspólnotowego. Ww. rozporządzenia są bowiem aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, która wdraża do polskiego systemu prawnego postanowienia wielu dyrektyw, m.in. dyrektywę Rady nr 96/96/WE z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących badań przydatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep. Natomiast dyrektywa Rady nr 70/311/EWG z dnia 8 czerwca 1970 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich, odnoszących się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep jest implementowana ww. rozporządzeniem ministra infrastruktury w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep. W stosunku do wiążących Polskę konwencji i porozumień międzynarodowych dotyczących przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, wzajemnego uznawania homologacji udzielanych na podstawie tych wymagań, uprzejmie informuję, iż polskie regulacje w tym zakresie są zgodne. Polska uznaje homologacje typu pojazdu, wyposażenia i części wydane w innych państwach członkowskich. Zwracam jednak uwagę, że przepisy prawa dotyczące homologacji typu pojazdu - dyrektywa 70/156/EWG, z późn. zm. (jednolite w ramach całej Unii Europejskiej dla kategorii M1, L, T1, T2, T3) - jak również przedmiotów wyposażenia i części, np. dyrektywa 70/311/EWG, jednoznacznie zobowiązują do określenia rodzaju ruchu, do którego dany pojazd jest przystosowany. Podkreśleniem tego jest fakt, iż jest to również oznaczane, m.in. w wyciągu ze świadectwa homologacji typu pojazdu (dokument niezbędny do dokonania rejestracji nowego pojazdu).
W związku ze skargami 2008/4700/PL i 2008/4814/PL zostało złożone na ręce pana Heinz Zourek, dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu Komisji Europejskiej, pismo z dnia 4 marca 2009 r., sygn. ML4mk-0822-16/09, przedstawiające stanowisko Polski w sprawie odmowy rejestracji pojazdów nieprzystosowanych do ruchu prawostronnego (kopia w załączeniu).
Podsumowując, Ministerstwo Infrastruktury jest przeciwne dopuszczeniu do ruchu na polskich drogach pojazdów z kierownicą umieszczoną po prawej stronie. Polskie regulacje dotyczące dopuszczenia do ruchu pojazdów zarówno nowych, jak i używanych są zgodne z prawem Unii Europejskiej. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane przez przedstawicieli ministerstwa infrastruktury. Takie stanowisko zostało również przekazane Komisji Europejskiej.
Z poważaniem
Sekretarz stanu
Tadeusz Jarmuziewicz
Warszawa, dnia 2 czerwca 2009 r.